Gecenin kızları: Lilith’e Slav dünyasında benim bakışım

Benim için Lilith, yalnızca uzak topraklardan gelen kadim bir demon değil, mutlak ve boyun eğmeyen özgürlüğün bir arketipidir. Slav mitlerine daldığımda şaşırtıcı bir yakınlık görüyorum: onun ruhu bizim navialarımızın, polunochnitsalarımızın ve rusalkalarımızın imgelerine kusursuz biçimde oturuyor. Benim algımda onlar, gölgelerin tek bir kız kardeşliğini oluşturuyor.

Ben Lilith’i bir kötü karakter olarak değil, toplumun silmeye çalıştığı sınırların koruyucusu olarak görüyorum. O, kuralların dışında bir yol seçen herkesin hamisidir. Slav folklorunda onun yansıması, dünyaların eşiğinde yaşayan ruhlarda belirir: derinlikleriyle çağıran rusalkalar, köşelerde fısıldayan kikimoralar, düşlere gelen maralar. Benim için onların hepsi “gecenin kızlarıdır”; dünyayı siyah ve beyaz diye ayırmayan, yarı tonların zenginliğinde yaşayan varlıklardır.

Benim kişisel inancıma göre bu imgeler ataları ölüm getirdikleri için değil, tehlikeli bir özgürlük sundukları için korkutuyordu. Onlar ruhu sınava çekiyor, onu maskesiz ve koşulsuz biçimde kendi gerçek arzularının gözlerinin içine bakmaya zorluyordu. Lilith de bu çizgide böyle bir dönüşümün başrahibesidir.

Benim dünya tasavvurumda karanlık bir boşluk değil, sezginin ve tutkunun doğduğu bir alandır. Tam da gece olduğunda, gündüzün gürültüsü sustuğunda, Lilith’in ve onun Slav yoldaşlarının sesi en güçlü hâliyle duyulur. Onlar bize şunu hatırlatır: kadının — ve genel olarak insanın — gerçek gücü, kontrolün bittiği ve insanın kendi içindeki canavara güvenmeye başladığı yerde doğar.

Benden bir tavsiye: kendi “gölgenizden” korkmayın. Bir kez olsun alacakaranlıkta suyun kıyısına çıkmayı ya da gecenin derinliğinde evin sessizliğini dinlemeyi deneyin. Bunu mistisizm uğruna değil, gündüzleri koşturmacayla bastırdığımız o iç fısıltıyı duymak için yapın. Belki de sizin kişisel Lilith’iniz tam böyle konuşuyordur — özgürlüğünün değerini bilen o içinizdeki parça.

Bu benim görüşüm: mitler, biz onlarda kendimizin yansımasını görmeye hazır olduğumuz sürece canlı kalır.